Congee Pedalee

over fietsen, reizen en bijzondere ontmoetingen

23 augustus 2021

Stay or go in Białowieża? We hebben er een missie bij. De slaapzakken wassen. Na bijna 5 maanden kamperen is dat wel eens nodig.

Mooiste zicht van de dag ❤️

Er is een wasserette in het dorp en die opent om 9u. Om 8:50 sta ik aan de deur met de slaapzak van Bart en ik. De kinderen liggen nog te soezen in die van hen. Na hun rustdag gekaapt te hebben met een excursie om 6:00 in de ochtend mogen ze vandaag uitslapen. De communicatie in de wasserij verloopt moeizaam. Via Deepl proberen ik te vragen of het mogelijk is om donzen slaapzakken te wassen en te drogen. De dame van de wasserij antwoordt in mijn telefoon maar ik krijg niet veel duidelijkheid.

Uiteindelijk komt er nog iemand de wasserij binnen die het vertaalwerk overneemt. Het komt erop neer dat ik moet terugkomen wanneer de chef van de wasserij er is. Die weet misschien of en hoe de slaapzakken gewassen kunnen worden. We besluiten daar niet op te wachten en door te rijden. Er is geen haast, we gaan vandaag voor een korte etappe. Allez dat is toch het plan. Tegen 12:00 zijn we vertrokken na afscheid te nemen van Axel. Ik mis hem al!

We rijden een mooie dag. Bos bos bos. Van de uiteindelijk 60km zijn er meer dan 40 die door het bos gaan. De eerste 20 gaan nog steeds door het woud van Białowieża. we rijden er fantastisch langs een mooi gravelpad en komen ook nog eens een orthodoxe kerk tegen. Helemaal in het woud, met blauwe koepels en reusachtige eiken errond.

Bossen zover je kan zien

We lunchen in Hajnówka in een MOR langs de Green Velo route. Een MOR is een fietsservicepunt met bankjes, een paviljoen om te schuilen en meestal een vieze Dixie WC. Ze staan er om de 10 à 15 kilometer en zijn superhandig. Je komt er ook al eens een collega fietser tegen. We lunchen, Bart en Ramon gaan naar de plaatselijke supermarkt om de eetzakken aan te vullen terwijl Nanou en ik een huis/ appartement met wasmachine zoeken in Chelm, ons volgende rustpunt.

Gezwamd houten beeld

We rijden vlot de namiddag in. 20 km langs een mooi fietspad en daarna terug het bos in. Het is er heel rustig en heerlijk om te fietsen.

We vinden er zelfs een eetbare paddestoel (denken we)

We rijden naar een camping aan een meertje in Repczyce. Daar aangekomen staat er enkel nog een oud bord van de camping maar de camping zelf is foetsie. Nog beter dus.

Dikke fun die chipszakken hier

22 augustus 2021, Białowieża

Om 5:00 gaan 2 wekkers af in de tent. Veel snoozen zit er niet in want om 6:00 hebben we met onze gids afgesproken aan de ingang van het park. Er werd ons tijdens het boeken van de trip uitdrukkelijk gevraagd om niet in het park te plassen. Dus durven we maar 1 koffie drinken. Dat is niet veel gezien het vroege uur.

Het is een bijzondere ochtend. Er hangt een dikke nevel in het stadje en boven de weide bij de ingang van het park. De vijver ziet eruit als een schilderij van Monet.

We ontmoeten onze gids aan de ingang van het park. Het Białowieża woud wordt al meer dan 100 jaar onaangeroerd gelaten. Bomen vallen om en blijven liggen. Meer dan de helft van het hout in het park is dood hout. Ze zijn de ideale voedingsbodem voor mossen, paddestoelen en beestjes. Het is een walhalla voor paddestoelliefhebbers. Van de 20.000 in bekende soorten komen er 4.800 voor in Białowieża. We zien er slechts een fractie maar ze zijn prachtig.

Het oerbos is het laatste natuurlijke bos van het Europese laagland en is vergelijkbaar met de wouden die enkele honderden jaren geleden nog grote delen van Centraal-Europa bedekten. Zo zou het er overal in Europa hebben uitgezien als de mens niet aan het kappen was geslaan.

Deze wouden waren ooit het privé jachtterrein van de Poolse koningen en later van de Russische tsaren. Hierdoor hadden ze een speciale bescherming en bleven tot aan het begin van de twintigste eeuw nagenoeg onveranderd.

Bijennest in de stam van een boom

Kenmerkend voor dit woud zijn de gigantische eiken. De stam rijkt tot waar het zonlicht schijnt en daar vormt zich een rijke kruin. Sommige bomen zijn meer dan 50 meter hoog. Sommigen meer dan 400 jaar oud. Prachtig is het!

Dode boom. Hij staat er al 25 jaar dood te zijn.

De tour duurt een dikke 3 uur. Het Engels van onze gids is niet zo fantastisch en haar uitleg beperkt zich tot de kern maar het is een indrukwekkende plek en er gewoon zijn is al heel bijzonder.

En dan is het dus nog maar 9:30 en we hebben er al een excursie opzitten. De rest van de dag verloopt op zijn zondags.

Een koud buffet ‘s middags
Een orthodoxe kerk bekijken in de namiddag
Aperitieven in de zomerbar

‘s Avonds eten we samen met Axel Poolse keuken in een restaurantje in de straat. Een soort dumplings met aardappel, kaas en paddestoelen. Nice!

21 augustus 2021

Een zwoele nacht in de tent met onweer en een leger aan muggen op de binnentent. Ons tentje houdt stand tegen regen en mug. We houden het warm en droog in onze kleine cocon. En kijken veel te lang naar the Hobbit.

Ons momentje samen. Elke ochtend tussen 7:30 en 8:30. Koffie!

We rijden dicht bij de grens met Wit-Rusland deze dagen. Katholieke en orthodoxe kerken wisselen elkaar af. Katholieke en orthodoxe kruisen staan naast elkaar langs de weg. De orthodoxe kerkjes zijn indrukwekkend. Het lijken wel kleine paleisjes.

Katholiek en orthodox kruis

We naderen het woud waar de bizons leven. Er leeft een populatie van 700 Europese bizons in het Nationaal Park. De Green Velo loopt door kleine mooie dorpjes met schilderachtige houten huizen en prachtig kleurende tuintjes. De laatste 20 km rijden we volledig door het woud. Er zijn geen bizons op ons pad. Wel zien we veel champignonplukkers. Mensen met emmers vol paddestoelen. Gek genoeg vinden we de paddestoelen niet in de plaatselijke winkels. Mensen brengen ze naar inzamelpunten en vandaar worden ze uitgevoerd. We proberen ze rechtstreeks bij de plukkers te kopen maar dat lukt niet zo vlot.

Uwaga! Bizons!

Ons eindpunt voor vandaag is Białowieża city, het stadje grenzend aan het Nationaal Park. De plek is een toeristische hotspot. Het is er druk. Een beetje van de weg bespeuren we een alternatieve zomerbar. Je kan er kanos huren, lokale biertjes drinken en taart eten. Perfecte afsluiter dus voor de etappe.

In de zomerbar ontmoeten we Axel, een jonge Duitser op de fiets. We spreken af om samen een guided tour te nemen in het park. Zonder gids kan je het park niet betreden. We kiezen voor de early walk die start om 6:00 uur. ‘s Ochtends.

20 augustus 2021, Zarzeczany

Na 2 nachten in het appartement van Maciej in Bialystok voelen we ons er al helemaal thuis. We kennen de winkeltjes in de buurt, de bakker met heerlijk zuurdesembrood, het groentewinkeltje met mooie groenten en fruit en of course de shop met spirituals. Onze volgende halte is Białowieża, bekend voor zijn oerbos waar de grootste wilde populatie van de Europese bizon leeft. Białowieża ligt een dikke 100 km verderop, we beslissen om dat in 2 etappes te doen waardoor we vandaag à l’aise zijn.

Dziękuję Maciej!

We verlaten Bialystok langs grote wegen. Maar wel steeds op een breed, van de autoweg gescheiden fietspad. We werden voor we naar Polen reisden gewaarschuwd voor het verkeer maar dat valt heel erg mee. We hebben tot nu steeds op ofwel fietspaden gereden ofwel heel erg rustige autowegen ofwel gravelpaden. De Polen hebben een zware voet maar ze zijn galant en laten ons steeds oversteken wanneer we een kruispunt over moeten.

We rijden door Supraśl, langs een indrukwekkend orthodox klooster en alweer een paar mooie kerken. Zot hoeveel religieuze gebouwen hier staan.

Klooster Supraśl
Klooster Supraśl

En dan gaat de route terug de bossen in. Een stuk staat bekend als de Napoleon travers, de weg waarlangs Napoleon naar Moskou marcheerde en maar met een fractie van zijn bemanning arriveerde. De rest stierf door koude en ziekte onderweg.

Papa stop met Napoleon na te doen
Ramon k.o. na de lunchstop

We eindigen vandaag in een park aan een meer in Zarzeczany. Er is alles wat we nodig hebben. Een meer om te plonzen, een paviljoen om te schuilen en een volleybalveld om de mannen te verslaan in netbal. Uiteraard komen we eerst nog een zotte kerk tegen.

Orthodoxe kerk in Gródek
Park in Zarzeczany. Slaapplaats voor vannacht.

19 augustus 2021, Białystok

Rustdag in Białystok. Dat betekent in de ochtend lekker en lang ontbijten, de grote mensen wassen wat ze kunnen in de pompbak, de blondies kijken Netflix.

Ohlalalaaaa

Daarna is het tijd voor Białystok. Białystok is een stad met een rijk verleden. Eeuwenlang hebben mensen van verschillende nationaliteiten er zich gevestigd. Toen in 1862 de spoorlijn Warschau-Petersburg werd aangelegd, kwamen veel nieuwe inwoners naar de stad, voornamelijk van Russische, Duitse en Joodse nationaliteit. Van de dertigduizend inwoners die Białystok op dat moment telde, was ongeveer tien procent van Poolse, zeventien procent van Duitse, dertien procent van Russische en zestig procent van Joodse afkomst. Door deze verscheidenheid werden in Białystok veel verschillende talen gesproken. Dit inspireerde inwoner Ludwik Zamenhof om voor iedereen een gemeenschappelijke, universele taal te creëren. Het Esperanto!

Op het huis waar Ludwik Zamenhof geboren is en gewoond heeft staat nu een prachtige mural. Op de muurschildering staat niet alleen Zamenhof afgebeeld, maar ook zijn buren en vrienden, Jakub Szapiro, een Esperantist die door de nazi’s werd vermoord, en Abraham Zbar. WOII liet in Białystok dramatische sporen na. In 1939 woonden er ongeveer 107.000 mensen in Białystok. Tegen 1946 was de bevolking gehalveerd inclusief de volledige Joodse populatie.

Maar het is toch vooral verscheidenheid die het silhouet van de stad bepaalt. Majestueuze katholieke en orthodoxe kerken, brede lichte lanen, het Branickipaleis… Het park aan het paleis met beelden en fonteinen wordt het Versailles van het Noorden genoemd maar dat vinden we toch wat overdreven. Het stadscentrum bestaat uit brede lanen met oude panden in lichte pasteltinten. Het is zeer hoekig en uitgestrekt maar knus wordt het niet echt.

Kathedrale basiliek van Maria-Tenhemelopneming
Branickipaleis
Sint-Rochuskerk, helemaal opgetrokken uit gewapend beton

Białystok staat ook bekend om zijn street art. Over de ganse stad zijn prachtige murals opgetrokken. Ze geven de soms trieste woonblokken een kleurige toets en ze brengen vaak een boodschap van tolerantie en verbondenheid.

De grootste muurschildering in het centrum van Białystok, nodigt je uit om… een postkaart naar je grootmoeder te sturen. Zorg voor je dierbaren!
Vierluik, 1. Geschilderd door een anonieme kunstenaar in oktober 2015 als onderdeel van een campagne van het provinciaal bureau om tolerantie te bevorderen
Vierluik, 2
Vierluik, 3
Vierluik, 4. De antiracistische boodschap van het verhaal in de foto’s gaat vergezeld van de woorden van Johannes Paulus II: “Racisme is een ontkenning van de diepste identiteit van de mens.” De woorden werden gevandaliseerd.

‘ s Avonds staan de kinders achter het fornuis. Fishsticks met puree! Olee! Ik loop nog even naar de shop met spirituals en vind er naast een lekker wijntje een zotte zonsondergang.

18 augustus 2021

Er wacht een appartementje op ons in Białystok. Białystok (“Witte Helling”) is de grootste stad in het noordoosten van Polen en de hoofdstad van de provincie Podlachië.

Gisteren verzetten we door regen en wind 60 km. Vandaag staan er 90 op het programma. We staan vroeg op en zijn om 9:30 vertrokken.

En wat een vlotte etappe. De eerste 30 km vlammen we langs de Łosiostrada, een asfaltweg die door het hart van de Biebrza-veengebieden loopt. Langs weerszijden van de weg ligt bos en wetland, ontoegankelijk voor mensen. In de bossen zit de grootste populatie aan elanden in Polen, zo’n 600 stuks. Er staan heel veel borden om automobilisten te waarschuwen voor deze dieren.

Pas op! Je auto verkreukelt als je tegen een eland knalt.

Een andere naam voor deze weg is de Carska Szosa. Ze werd geconstrueerd in de negentiende eeuw en moest het tsaristische leger dienen om zich tussen de forten Grodno, Osowiec en Łomża te verplaatsen. Wat een onderneming moet het geweest zijn om een weg dwars door de moerassen aan te leggen.

Tykocin

We houden halt in Tykocin, bekend om zijn kasteel, kerk en synagoge. Wij zijn hier niet voor kerk of synagoge maar wel voor een Joods restaurant waar je heel lekker kan eten. Een tip van een fietser onderweg. En dat doen we ook, we genieten van een heerlijke lunch in een zeer rustgevende atmosfeer.

Na de lunchstop is het nog 35 km naar Białystok. En die gaan snel. Er volgen nog een paar kilometer over zand en betontegels langs moerassen. Daarbuiten niets dan gladde asfalt.

We rijden Białystok binnen via de ringweg en krijgen al een voorsmaakje van wat de stad te bieden heeft. Vele culturen samen, orthodoxe kerken, street art, …. Het bruist hier! We landen in een appartementje net buiten het centrum. Ramon vindt de Netflix en uitgeteld kijken we naar Ghostbusters.

Orthodoxe kerk

17 augustus 2021, Goniądz

We krijgen minder goed weer. 18 in plaats van 28 graden. ‘s Nachts botsen warmte- en koudefront met elkaar en dat zorgt voor rollende donder en bakken regen. We blijven ‘s ochtends wat langer in de tent liggen tot de regen wat rustiger op het tentzeil tikt. Bart en ik drinken onze koffie onder een boom in de miezer. Geen van de fietsers op het kampeerterrein heeft haast om te vertrekken vandaag. Naast onze tent staat een ouder Duits koppel met een pracht van een omgebouwde landrover. Gisterenavond lieten ze ons weten dat mocht het onweer te hevig zijn we zeker mochten aankloppen. Het zijn schatjes. Ze nodigen ons uit voor een koffie en algauw is de ochtend en de regen voorbij. Het zijn 2 mooie mensen, met een hart voor de wereld en hun gezin. Hun gezin bestaat niet alleen uit hun kinderen en kleinkinderen maar ook uit de vluchtelingen die ze een onderkomen gaven in hun huis. Eén van de komende dagen wordt hun vierde kleinkind geboren. Mooie tijden!

Het is 12:30 als we eindelijk Augustow verlaten. Met een natte tent en wakke slaapmatjes in de zak. De regen is gestopt maar er is wind. Veel wind. En we rijden vooral tussen de velden waar de wind vrij spel heeft.

Exit Augustow langs een gravelpadje

We rijden een stukje door het Biebrza National Park dat bekend staat om zijn natuurlijke veenmoerassen, een prachtig open landschap en de ongewoon rijke flora en fauna. De moerassen staan wereldwijd bekend als de broedplaats van vele zeldzame soorten Europese watervogels en roofvogels (ongeveer 235 soorten).

Maar het zijn vandaag toch vooral winderige velden. We pushen onszelf tot Goniądz, een stadje op 60 km waar we op een kleine camping met prachtig zicht op de moerassen de wakke tent terug in de wind zetten.

St-Agnes kerk Goniądz

16 augustus 2021, Augustow

Na al de Poolse velden van de laatste 400 km zitten we vandaag eindelijk terug in het bos. We fietsen de ganse dag door het Puszcza Augustowska woud, een prachtig weelderig woud met lange dennen en alweer zanderige paadjes. Het zand wisselt af met wasbordjes. Trilplaten die elke vijs van de fiets loskrijgen en de drinkbussen doen daveren in hun houders.

Het wasbord
Het zand
Smelt
Een nieuw verschijnsel onder de kruisen. Vandaag is het kruis extreem groot en Jezus extreem klein.
Schoon woud

Het woud kent een tragische geschiedenis. Kort na WO II werden in de bossen en de omliggende dorpen duizenden Poolse verzetsleden door sovjettroepen afgevoerd en verhoord, 600 personen zijn nooit teruggekeerd. Hun lichamen zijn nooit gevonden. Er wordt verondersteld dat ze zijn geëxecuteerd en ergens in Rusland liggen begraven. Rusland geeft hierover echter niets prijs. De slachting staat bekend als de Augustów roundup en wordt gezien als de grootste misdaad van de sovjets op Pools grondgebied na World War II. Het is een prachtig bos, ongelooflijk dat hier zo’n wreedheden zijn gebeurd.

Monument in Płaska ter nagedachtenis van de verdwenen verzetsleden tijdens de Augustów roundup
Houten kerkje in Płaska

We fietsen langs uitgestrekte meren, met elkaar verbonden via kleine kanaaltjes en sluizen die 170 jaar geleden zijn gebouwd en nog steeds operationeel zijn. Aan 1 van de sluizen houden we halt voor een lange middagpauze. Het is broeierig warm en we kunnen allemaal wat verfrissing gebruiken. We zitten er uiteindelijk van 13u tot 16u. De kinders spatteren in het water, Bart en ik zetten koffietjes onder de boom.

De laatste kilometers gaan naar Augustow. We plakken van het zweet en zitten helemaal onder het stof. Slapen doen we op een kleine camping net voor Augustow.

Tijd voor douche

15 augustus 2021, Magdalenowo

Ooooh die ochtenden… wakker worden met zon en krekels, een koffietje, even plonzen in het meer terwijl de tweede koffie staat te pruttelen en dan drogend in de zon nog een koffietje om helemaal wakker te worden. En daarna pas de schatjes wakker maken!

De rust op ons strandje is teruggekeerd. Gisterenavond was er in een huisje aan het water een wilde party. Muziek, gelach, gepraat, luidere muziek, geschreeuw, gehinnik, luidkeels meegebrul, een kabaal van jewelste. Gelukkig zijn we ‘s avonds altijd moe en met een paar oordopjes vallen we bloktoe in slaap.

Onze eerste halte vandaag is het drielandenpunt met Rusland en Litouwen. We krijgen dat punt niet voor niets. Het landschap glooit, de gravel is zeer zanderig, het is zwoegen naar boven en glibberen naar beneden. Ik haat zand. Het drielandenpunt is 1 en al spierbalgerol.

Op Russisch territorium mag je niet staan en geen foto’s trekken.
In Litouwen houden ze van camera’s en prikkeldraad
Wij houden ook van de camera

Na het drielandenpunt zitten we in dezelfde pudding als daarnet. Zand, zand, zand. Na 20 km zwabberen in het zand is de asfalt daar terug. Bart is zo blij dat hij nog eens zijn vitessekabel doortrekt. Hij blijft rijden in een zware versnelling en doet zijn snelste 15 km ooit. Aan een winkeltje met warme drankjes (de frigo doet dienst als kast) vervangt hij de kabel terwijl de rest geniet van een drankje en van de puppies die er rondlopen.

Het is een prachtige dag vandaag. We rijden nog steeds tussen de velden maar de paden zijn mooi, de uitzichten ver en het gebied dunbevolkt. Er is enkel maïs, koeien en graan en of course kerkjes en kruisen. They make my day!

Kerkje Wizajny

In de late namiddag stoppen we in Suwalki, een groter stadje op onze weg. Het is een moderne stad met veel nieuwbouw, een mooi plein en vooral zeer veel woonblokken. We eten er een hapje en zoeken op de kaart naar een slaapplaats.

De camping die we op de kaart vonden blijkt een zeer druk geval. We rijden verder en belanden uiteindelijk op een zeer kleine campinkje aan een meer.

Laatste kilometers van de dag
Camping met kathedraal in de verte. Fotocredits Nanou!

14 augustus 2021, Czarne

We ruimen onze stek op, ontbijten en glijden de glibberige berg naar beneden. Het is 10u. Perfecte timing. Adios festivalcamping!

Ontbijten op een stort

We rijden een grote ochtendetappe van +50 km langs een heerlijke ravel tussen de velden met de wind in de rug. Het landschap glooit. In de weides staan koeien met kalfjes en paarden met veulens. Er wordt wat afgekird op onze fiets. We rijden langs moerassen met dode bomen, kapelletjes en vooral veel groen en bijna geen auto’s. 1 auto doet teken om te stoppen. De bestuurder, een imker met een auto vol bijkassen en bijen, stopt ons een paar appels toe. Deze had ik mee voor de eerste fietsers die ik tegenkwam zegt hij in het Duits. Hij zoekt of hij nog een honingraat heeft om mee te geven maar die vindt hij niet.

Moeras met dode bomen
Green Velo heeft veel groene hekjes, niet altijd duidelijk waarom

We lunchen in Goldap, bekend voor zijn kuuroorden en schone lucht. Het stadje zelf is geen beauty, een beetje zielloos vinden we, veel nieuwbouw, geen gotische kerken of kathedralen hier. We lunchen laat in het stadje, doen nog wat inkopen en zetten ons aan de laatste etappe van de dag. We hebben allen een kanjer van een after diner dip.

Watertoren van Goldap

Er volgt nog een prachtig stuk over een wit grindpad tussen groene heuvels. We wanen ons in Toscane maar dan zonder de hete temperaturen. Het is 25 graden, heerlijk fietsweer.

We slaan ons tentje op aan een meer langs de weg. Het is heerlijk om na de fietsrit opnieuw een duik te kunnen nemen en het stof en zweet af te spoelen.